ඒඩ්ස් වලක්වමු

මෙවර ලෝක ඒඩ්ස් දිනය හා සබැඳී තේමාව ‛පොරොන්දු සුරකිමු’ ඒඩ්ස් වළකිමු. (Keep the promises, stop Aids) යන්නයි. ඒඩ්ස් රෝගය වැළකිය යුතුමය. නමුත් ඒ සඳහා රක්‍ෂා කළ යුතු පොරොන්දු මොනවාද? මේ ප්‍රශ්නයට ලැබෙන පිළිතුර ඔස්සේ මෙවර ඒඩ්ස් දිනය හා සබැඳී පසුබිම පහදාගත හැකි වනු ඇත.

2005 වන විට ලෝක තත්ත්වය සැළකූ විට මෙතෙක් ලොව පුරා ඒඩ්ස් රෝගය නිසා මිය ගිය මිනිසුන් සංඛ්‍යාව මිලියන 20 කි.එමෙන් දෙගුණයකට ආසන්න සංඛ්‍යාවක්, එනම් මිලියන 36.4 ක් HIV වෙරසය ආසාදිතව විවිධ රෝගී අවස්ථාවල පසුවෙමින් ජීවත් වෙති. වෛරස ආසාදිතයන්ගෙන් මිලියන 25.4 ක්ම අප්‍රිකානුවන්ය. එයිනුත් වැඩිම සංඛ්‍යාවක් සිටින්නේ ලෝක සිතියමේ සහරා කාන්තාරයට දකුණින් ඇති රටවලය. ඊළඟට වැඩි රෝගීන් සංඛ්‍යාව සිටින්නේ ආසියාවේය. අපේ අසල්වැසි ඉන්දියාවේ පමණක් ඒඩ්ස් රෝගීන් මිලියන 5.2 ක් සිටින සැබෑව අනුව අපේ රටද අනාරක්‍ෂාවේ මුවවිට සිටින බව ඉඳුරා පසක් කරවයි.

ඒඩ්ස් රෝගය මානව සංහතිය විෂයෙහි මේ සා හානියක්, ඛේදවාචකයක් සිදු කරන්නට තරම් බලගතු සතුරෙක් වූයේද වගක් නොමැති අපේම ලිංගික හැසිරීම් රටාවන් නිසාය. මුල් කාලයේදී යුරෝපීය රටවල් ප්‍රබල ලෙස ගිල ගනිමින් සිටි මේ රෝගය දැන් දැන් අප්‍රිකාව හා ආසියාවේ දිළිඳු ජනතාවගේ ජීවිත බිලිගන්නට සැදී පැහැදී සිටී. යුරෝපීයයන් හා ඇමෙරිකානුවන් මේ රෝගයට අළුතින් නතුවීමේ පැහැදිලි අඩුවක් පවතී. මේ රටවල් උපායශීලීව ඒඩ්ස් රෝගයෙන් ඈත් වෙමින් සිටියදී ඒ අනතුර ආසියාව, අප්‍රිකාව අන් වරදාටත් වඩා ගිල ගනිමින් සිටින්නේ කවර නම් හේතුවක් නිසාද යන්න විමසිය යුතුය.

ඒඩ්ස් රෝගය මානව සංහතිය විෂයෙහි මහත් ඛේදවාචකයක් බවට පත්වන අනතුර හඳුනාගැනීමෙන් පසුව 2001 ජූනි මාසයේදී එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය විසින් රාජ්‍ය නායකයන්ගේ සහභාගිත්වයෙන් විශේෂ මහා මණ්ඩල සැසි වාරයක් පවත්වන ලදී. ඒඩ්ස් රෝග මර්ධනයට ලෝක ව්‍යාප්ත වැඩ පිළිවෙලක් සකස් කිරීම මෙහි අරමුණ විය. UNGASS - United Nations General Assembly Special Session on HIV/Aids නමැති එම සමුළුව එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය තුළ සුවිශේෂී සමුළුවක් විය. එක්සත් ජාතීන්ගේ ඉතිහාසයෙහි කිසියම් රෝග තත්ත්වයක් විෂය කරගෙන මහා මණ්ඩල රැස්වීමක් පැවැත්වීමට යෙදුණා නම් ඒ මෙම සැසිවාරයයි. මෙම සැසි වාරයේදී සමස්ත ලෝක ප්‍රජාව නියැදියක් සේ සළකා ඔවුන් අතුරින් අවාසනාවන්ත ලෙස එච්.අයි.වී. / ඒඩ්ස් රෝගයට නතු වන අයට ප්‍රතිකාර කිරිමේ / නිරෝගී උදවිය ආසාදිතයන් බවට පත් නොවීමේ ලෝක ව්‍යාප්ත වැඩ පිළිවෙලක් ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී.

එහිදී ලෝක නායකයන් එකඟතාවයක් ඇතිකරගන්නා ලද ප්‍රධාන කරුණු කිහිපයකි.

- එච්.අයි.වී./ ඒඩ්ස් අවදානම පිළිබඳව සමාජය දැණුවත් කිරීම

- ආසාදනයට රැකවරණය, ප්‍රතිකාර හා අවශ්‍ය උපකාර සැපයීම

- ආසාදිතයන් කොන් කිරීමෙන් වළක්වා ගැනීම

මෙම අරමුණු සාක්‍ෂාත් කරගැනීම සඳහා සිවිල් සමාජයේ, ව්‍යාපාරික ප්‍රජාවේ හා අනෙකුත් සියළුම කණ්ඩායම් වල සහයෝගය ලබා ගැනීම, ළමා, ළදරු අසරණ භාවයට පත් ආසාදිතයන් පිළිබඳව සොයා බැලීම, අවදානම් සහගත ලිංගික චර්යාවල යෙදෙන අයගෙන් රෝගය ව්‍යාප්ත වීමේ ඉඩකඩ හඳුනාගෙන ඒවා අහුරාලීම වැනි කාරණා සාක්‍ෂාත් කිරීම සඳහා ක්‍රියාත්මක වැඩ පිළිවෙලක් කෙටුම්පත් කර ගන්නා ලදී.

ඒඩ්ස් රෝග කාරක විෂබීජය පරාජය කිරීමට සමත් ඔසුවක් තවමත් හඳුනාගෙන නොමැති බව සත්‍යයකි. නමුත් ප්‍රතිරෙට්‍රොවෛරස කාණ්ඩයට අයත් ඖෂධ මගින් ශරීරගතව පවතින HIV වෛරස සංඛ්‍යාව අවම මට්ටමක පවත්වා ගැනීමට හැකි වේ. මේ අනුව රෝගියාට ඇතිවන සංකූලතා අවම කරගත හැකි වන අතර ඔහුගේ ජීවිත අපේක්‍ෂාව සැළකිය යුතු කාලයකින් ඉහළ නංවාගත හැකිවේ. දියුණු වන රටවල සුඛිත මුදිත ජනතාව අතරින් හඳුනාගන්නා රෝගීන්ට මේ නිසා ඒඩ්ස් රෝගය නිසා ඇති කරන සංකූලතා අවම විය. ප්‍රතිරෙට්‍රොවෛරස කාණ්ඩයේ ඔසු ඉතා අධික මිළ ගණන්වලට අලෙවි වේ. මේවා තෙවැනි ලොව දිළිඳු රටවල දුප්පත් රෝගීන්ට මිළට ගැනීම යනු හුදෙක් සිහිනයක්මය. අඩු තරමේ එරට ආණ්ඩුවලට වත් මේ ඖෂධ මිළට ගැනීමට හැකියාවක් නැත. මේ නිසා ප්‍රතිරෙට්‍රොවෛරස දිළිඳු රෝගීන්ටද ලබාදීමට හැකිවන මානුෂීය වැඩ සටහනක අවශ්‍යතාවයද මේ සමුළුවේදී අවධාරණය කෙරිණි. ඒ යටතේ ,3 එද 5, නමින් විශේෂ ව්‍යාපෘතියක් බල ගන්වන ලද අතර ඒ අනුව 2005 වර්ෂය වන විට මිලියන 3 ක රෝගීන්ට ප්‍රතිරෙට්‍රොවෛරස ලබාගැනීමේ ඉඩකඩ ඇති කරලීමට එකඟතාවක් ඇති කරගන්නා ලදී.

ඒඩ්ස් නිවාරණ පර්යේෂණ සඳහා වන පහසුකම් ඇතිකරලීමද විශාල වැදගත්කමක් දැරූ අතර ඒ සඳහාද කිසියම් ස්ථාවර මූල්‍ය ප්‍රභවයක ඇසුර පර්යේෂකයනට ලබාදීම කාලීන අවශ්‍යතාවයක් වී තිබිණ.

UNGASS විශේෂ ලෝක නායක සමුළුවේදී ඇති කරගන්නා ලද එකඟතාවයන් මේ ආකාරයට පෙළ ගැසින. පළමු වතාවට තෙවැනි ලෝකයේ රටවල දුගී රෝගීන්ට පිළිසරණ විය හැකි වැඩ පිළිවෙලක් කෙටුම්පත් වීම නිසා UNGASS සමුළුව ඵලදායී සමුළුවක් බවට පත් විය.

2005 ඒඩ්ස් දිනයේදී ‛පොරොන්දු සුරකිමු’ යැයි දැක්වෙන්නේ මෙන්න මේ පොරොන්දු මල්ලයි. අඩුපාඩුකම් මධ්‍යයේ වූවත් UNGASS පොරොන්දු මාලාව ඉටු කරලීමට ජගත් ප්‍රජාව කැපවීමෙන් ක්‍රියා කිරීම සුභදායී ලකුණකි.

'3 to 5' විශේෂ ව්‍යාපෘතියට අනුව මේ වර්ෂය වන විට මිලියන 3 ක ජනතාවකට ප්‍රතිරෙට්‍රොවෛරස ඖෂධ ලබාගැනීමේ ඉඩකඩ හිමිවිය යුතුව තිබුණි. නමුත් සැබවින්ම මේ වන විට ඒ අවස්ථාව ලැබීමට වාසනාවත් තිබෙන්නේ මිලියනයකට තරමක් වැඩි රෝගීන් ප්‍රමාණයකි. නමුත් 2005 ඉලක්කගත වර්ෂය වෙනුවට එම වැඩසටහන තවදුරටත් ඉදිරියට ගෙන යමින් 2015 වසර දක්වා ක්‍රියාත්මක වැඩසටහන් පවත්වා ගැනීමට ගෙන ඇති ප්‍රශංසනීය පියවර තුළින් නුදුරේදීම සියළු ඒඩ්ස් රෝගීන්ට තම ජීවන තත්ත්වය වඩා යහපත් කර ගැනීමේ අවස්ථාව උදාවනු ඇත.

අපේ රට සම්බන්‍ධයෙන් සැළකූ විට මේ වසර අපේ ඒඩ්ස් රෝගීන් සියළු දෙනාටම ප්‍රතිරෙට්‍රොවෛරස ලබා දීමට දැන් හැකියාව ලැබී තිබේ. පෞද්ගලික වශයෙන් මේ ඖෂධ මිළයට ගැනීමට සිදුවූවා නම් ඒ සඳහා හැකියාව ඇත්තේ ඉතාමත් සුළු සංඛ්‍යාවකට පමණි.

අපේ සෞඛ්‍ය අංශ ප්‍රතිරෙට්‍රොවෛරස ලබා දෙන ලෙස මීට ඉහත ජගත් සෞඛ්‍ය ආයතන ආධාර ආයතන වෙතින් කරන ලද ඉල්ලීම් වලට ඔවුන් ප්‍රතිචාර දැක්වූයේ සිටින රෝගීන්ට මේ තරම් වටිනා ඖෂධ ලබා දිය නොහැකි නිසා නිවාරණ වැඩ සටහන්වලට වැඩි අවධානයක් යොමු කරන ලෙසයි. නමුත් දැන් අපේ රටේ සියළුම ඒඩ්ස් රෝගීන්ට මේ වසරේ සිට මිළ අධික වටිනා ප්‍රතිරෙට්‍රොවෙරස ඖෂධ ලබාදීමට හැකිව තිබෙන්නේ මේ සමුළුවලදී ඇති කරගන්නා ලද ආකල්පමය වෙනසට පිං සිඳු වන්නටය.

2005 සැප්තැම්බර් මාසය වන විට ලැබුණු සංඛ්‍යා ලේඛණ අනුව දැනට අපේ රටේ රෝගීන් 712 ක් වාර්තා වී තිබේ. ඉන් 139 ක් මියදී ඇත. මේ සංඛ්‍යා ලේඛණ පිළියෙල වන්නේ ප්‍රතිකාර පිණිස එන රෝගීන් ඇසුරිණි. නමුත් මිට වඩා බෙහෙවින් වැඩි ඒඩ්ස් රෝගීන් සංඛ්‍යාවක් අපේ රටේ සිටිනු ඇතැයි සෞඛ්‍ය අංශ විශ්වාස කරයි. නොදැනුවත්කම හා වෙනත් හේතූන් නිසා ඔවුන් ප්‍රතිකාර පිණිස යොමුවන්නේ නැත. මෙහි ඇති අවදානම නම් ඔවුන් වෙතින් තවත් බොහෝ දෙනෙකුට රෝගය නතුවීමට ඇති ඉඩකඩයි.

ප්‍රතිරෙට්‍රොවෛරස සුලබ වීම නිසා මේ අනාවරණය වී නොමැති රෝගීන් තවත් විශාල සංඛ්‍යාවක් ප්‍රතිකාර මඟට පිළිපන් වනු ඇතැයි ජාතික එච්අයිවී/ ඒඩ්ස් ලිංගාශ්‍රිත රෝග මර්ධන වැඩ සටහන විශ්වාසය පළ කරයි.

ඒඩ්ස් රෝගය පැතිර යාම වළක්වාලීම සඳහා ජනතාවට ලබා දිව යුතු පණිවිඩ කවරේද? ‛20 වසරක් පුරා ඒඩ්ස් රෝගය අපට ඉගැන්වූ පාඩම්’ යන මැයෙන් ඉදිරියේදී හමුවන ලිපියක දැක්වෙන ආකාරයට අප මීට පෙර ලබාදුන් බොහෝ පණිවිඩ ජනතාව ග්‍රහණය කරගත් බවක් පෙනෙන්නට නැත.

‛එක් විශ්වාසවන්ත සහකරුවෙකු සමග පමණක් ලිංගික ආශ්‍රය පවත්වාගන්න...’ කීවාට ඉන්දියාවේ ඒඩ්ස් රෝගයට ලක්වූ බහුතර කාන්තාවන් පවසන්නේ තමා දිවි හිමි කොට සැළකූ හිමි ම මිස අන් අයෙක් නොපැතූ බවත්, ලිංගිකව එක් නොවූ බවත් නමුත් දේවත්වයෙන් සළකූ ඒ සැමියාම තමාට ඒඩ්ස් රෝගය ගෙනැවිත් දී තිබෙන බවයි. පසුගිය වර්ෂයේ ඒඩ්ස් දින තේමාව ‛බාලිකාව කාන්තාව හා ඒඩ්ස්’ යන්නයි.

මේ වන විට අපේ රටේද නොවිය යුතු තත්ත්වයක් නිර්මාණය වෙමින් පවතී.

2005 ජූනි අවසානය වන විට අපේ රටෙන් වාර්තා වූ සමස්ත ළදරු / ළමා ඒඩ්ස් රෝගීන් සංඛ්‍යාව 17 කි.නමුත් 2005 ජූලි, අගෝස්තු හා සැප්තැම්බර් යන කාර්තුවේදී පමණක් ළදරු / ළමා එච්.අයි.වී. ආසාදිතයන් පස් දෙනෙක් හඳුනාගැනීමට ලැබිණ.

මුල් කාලයේ අපේ රටේද වඩාත් හිටියේ පිරිමි එච්.අයි.වී. ආසාදිතයන්ය. නමුත් මේ වනවිට පිරිමින් පමණටම කාන්තාවන්ද රෝගයට නතුවීමේ අවදානමක් පවතී. වාර්තාවලට අනුව සැප්තැම්බර් මාසය වන විට එච්.අයි.වී. ආසාදිත පිරිමින් 417 ක්ද කාන්තාවන් 295 ක්ද හඳුනාගත්හ. දැන් එම ආසාදිත පිරිමි, ගැහැණු අනුපාත 1.4 : 1 බවට පත්ව තිබේ. මේ සංඛ්‍යා ලේඛණ පසක් කර දෙන සත්‍යය නම් අනාගතයේදී දරුවන්ද මේ තර්ජනයට වැඩි වැඩියෙන් ලක්විය හැකි බවයි.

ඒඩ්ස් රෝගයෙන් වැළකීමට අප කළ යුත්තේ කුමක්ද? හුදෙක් ඒ සඳහා නීති රිති දැමීමම ප්‍රමාණවත්ද? මීට කලකට පෙර බටහිර සංස්කෘතිය විසින් ලබා දුන් අමනෝඥ ලිංගික නිදහස පෙරදිග අප විසින් පිළිකුල් සහගත, නින්දා සහගත කරුණකැයි දැඩි ලෙස හෙළා දකින ලදීි. මුල් කාලයේ සරුවට ව්‍යාප්ත වූ ඒඩ්ස් රෝගය ඒ රටවලට දෙවියන් දුන් දඩුවමකැයි කියන්නට තරම් ඇතැමුන් ඉදිරිපත් වූහ. නමුත් ඒ රෝගයේ බිහිසුණු හැඩරුව අවබෝධ කරගත් බටහිර ජාතීන් තම ලිංගික හැසිරීම් බරපතල ලෙස සීමා කරමින් රෝගයේ ව්‍යාප්තිය පාලනය කර එය අවනතීන් සඳහා වූ නැඹුරුවකට ගෙන ඒමට තරම් ප්‍රඥාවන්ත වූහ.

පෙරදිග අපේ තත්ත්වය ඊට වෙනස්ය. ලිංගික ශ්‍රමිකයන් වශයෙන් කටයුතු කරන සුළුතරයක් ගැහැණුන් හැරුණු විට පෙරදිග වාසී බොහෝ කාන්තාවන් පති භක්තියෙන් කල් ගෙවද්දී ඔවුන්ගේ සහකරුවන් අව කල්ක්‍රියාවෙන් මේ ගින්දර ලංකරගත්තා පමණක් නොව තම අසරණ බිරින්දෑවරුන්ගේද ජීවිත විනාශ කිරීමට තරම් සැහැසි වූයේ කලාපයට අනන්‍ය වූ පුරුෂාධිපත්‍යයේ බල මහිමයෙනි.

විශේෂයෙන් ආසියානු උප මහාද්විපයත් අප්‍රිකාවත් ඒඩ්ස් රෝගය ගිලගනිමින් තිබෙන්නේ මේ කුහක සමාජ යදම්ද එසහාය කරගනිමිනි.

භූ කලාපයක් වශයෙන් අනාරක්‍ෂිත වූවත් අපේ දිවයින යම් තාක් දුරකට යම් ආරක්‍ෂාවක් මෙපමණ කලකට හෝ පවත්වා ගැනීමට ලැබීම එක් අතකින් වාසනාවකි. නමුත් අනාරක්‍ෂාව අපේ දොරකඩය. එනිසාම ප්‍රවේශම් වීම හැම අතින්ම සුභදායකය. එක් විශ්වාසවන්ත ලිංගික සහකරු තමන්ගේ නිත්‍යානුකූල විවාහ සහකරු / සහකාරිය පමණක්ම කරගන්න. එය අපට වඩාත් උචිතය. නැණවත්ය. තම ප්‍රථම ලිංගික සම්බන්‍ධය විවාහය සිදුවන තෙක් කල් දමන්න. එය වඩාත් ආරක්‍ෂාකාරීය. කල් පවතීය.

මේ සරල ඇවතුම් ද්විත්වය පැවතුම් කර ගත්තොත් ඔබත් රැකේය. රටත් රැකේය.

රූබරියක ගේ කථා වස්තුව

අපේ පන්තියේ ඉගෙන ගත් නර්මදා බෙහෙවින් රූබර වූවා ය.

පන්තියේ සිටි අපේ යහළුවෝ කිහිප දෙනෙක්ම ඇයට වසඟ වී සිටියහ. ඈ පතා ඔවුහු දබර ද වූහ. නර්මදා ගේ පියා මිය ගොස් සිටියේ ය. දරු පවුල ගෙන යන්නට පියා ගෙන් උරුම වූ විශ්‍රාම වැටුප නොසෑහුණු බැවින් මව කඩයප්පන් හැදුවා ය.

උදෑසන පායන සඳක් සේ නර්මදා ද උදෑසන ම පායා අපේ පන්තිය එළිය කරන්නී ය. එහෙත් බාහිර තරුණයකු හා ඇගේ සම්බන්ධයක් පැවති බව පන්තියේ කිසිවකු දැන සිටියේ නැත. හිටි අඩියේ ම සඳ මැකී ගියේ ය. ඇය ඔහු හා සැඟව ගියා ය; ඉන්පසු කිසිදා පාසල් නාවා ය.

නර්මදා නැති අඩුව අපට තදින්ම දැනුණත් ටික කලකින් අපට ඇය අමතක විය. වසර ගණනාවකට පසු අපේ පාසල් දිවිය අවසන් විය. අපි රැකියා කරනු පිණිස සමාජයේ විසිර ගියෙමු.

මා අගනුවර රැකියාවට ගියේ දුම්රියෙනි. ඒ වන විට අලුත් මිතුරු කැළක් මා වටා සිටියහ. අප ගමන් කිරීමට පුරුදු ව සිටියේ එක ම මැදිරියක ය.

දිනක් අප මැදිරියේ ගමන් කරමින් සිටි පාසල් දැරියක් මගේ දෑස පැහැර ගත්තා ය. ඒ නර්මදා ගේ මුහුණේ ම පිළිබිඹුවකි. නර්මදා නැවත උපන් සේ ය.

තවත් දිනෙක, කුහුලින් යුතු ව මම ඇයට සමීප වීමි.

‘ඔයාගෙ අම්මගෙ නම නර්මදා ද?’

ඇය දෑස් ලොකු කර මදෙස බැලුවා ය.

‘අංකල් කොහොමද දන්නෙ? අපේ අම්මව දන්නව ද?’

‘ඔයාගෙ අම්මයි, මායි එක පන්තියෙ ඉගෙන ගත්තෙ’

ඇය සිනාසුණා ය. ඒ නර්මදා ගේ ම හිනාව ය.

‘ඒ කාලෙ ඔයාගෙ අම්ම හිටියෙ.... පැත්තෙ’

‘ඔව්, එයාගෙ මහ ගෙදර තියෙන්නෙ එහෙ’

එතැන් පටන් අපි දැන හඳුනා ගතිමු.

දිනක් මම ඇයට අදහසක් ඉදිරිපත් කළෙමි.

‘දුවේ, මට ඕනැ ඔයාගෙ අම්මව මුණ ගැහෙන්ඩ’

‘මං අම්මට කියන්නං අංකල්’

නියමිත දිනයේ මම දුම්රිය වේදිකාවේ බලා සිටියෙමි. නර්මදා දියණිය හා එහි ආවා ය.

ඇය මා බඳු ව ම වැඩී සිටිය ද අතීත තාරුණ්‍ය ලාලිත්‍යය ඈ සමඟම රැඳී තිබිණ. දියණිය පුදුම වී බලා සිටිය දී අපි පන්ති කාමරයේ වූ සිද්ධීන් මෙනෙහි කරමින් සිනාසීමු.

‘ඒක නෙමේ නර්මදා. කොහොමද ඔයාගෙ ජීවිතේ?’

ඇය සිය කතාව කීවා ය. එය කඳුළු කතාවකි.

ඇගේ සැමියා හදිසි අනතුරකින් මිය ගොස් සිටියේ ය. එතැන් පටන් ඇය දරු දෙදෙනා රැක බලා ගන්නට මහත් වෙහෙසක් දරා තිබිණ.

‘දැං අපි පුංචි ගේක කුලියට ඉන්නව. දරුවො දෙන්න ඉහළ පන්තිවල ඉගෙන ගන්නව. මාත් පුංචි රස්සාවක් කරනව.’ ඇය කඳුළු පිස ගත්තා ය.

අපි සමු ගතිමු.

වැඩි කලක් නොගියේ ය.

හිටි අඩියේ ම දියණිය ගේ දුම්රිය ගමන නැවතිණ. මගේ කුහුල වැඩිණ.

‘යාළුවට මොකද වුණේ?’ මම ඇගේ යෙහෙළියක ගෙන් විමසීමි.

‘ඇයි අංකල් දන්නැද්ද? එයාගෙ අම්ම කෝච්චියට පැනල මැරුණනේ!’

මා සියොළඟ සසල වී ගියේ ය.

වරුවක් නිවාඩු දැමු මම නර්මදා එදා කී මඟ සලකුණු ඔස්සේ ඈ පදිංචිව සිටි නිවෙස සොයා ගියෙමි. සෑහෙන වෙහෙසකින් පසු පුංචි ගෙවල් තවානක් මැද වූ ඇගේ පුංචි ගෙය සොයා ගැනීමට මට හැකි විය. ඇගේ අවමඟුල වෙනුවෙන් එල්ලන ලද සුදු ඉටි කොළ ද ගේ අසල ළෙල දෙමින් තිබිණ.

නර්මදා ගේ දියණිය ද මහලු මව ද එහි සිටියහ. ඇගේ මරණය ගැන කම්පා වූ මම නොදැනුවත්කම නිසා අවමඟුලට සහභාගිවීමට බැරි වීම ගැන කනගාටුව පළ කළෙමි.

සමුගෙන ආපසු එද්දී ඇගේ අසල්වැසියෙක් මට ඇගේ සැඟවුණු කතාව හෙළි කළේ ය.

ඒ අසා මම යළිදු සසල වීමි.

නර්මදා ලොවට රහසින් රැකියාවක් කරමින් සිටියා ය. ඒ සම්බාහන ආයතනයක ය. ඉහළ පන්තියක ඉගෙන ගත් සිය පුතු වෙනුවෙන් දරන්නට තිබු වැය ඇය සරිකර ගත්තේ මේ රැකියාවෙනි.

පුතු ගැන විශ්වාසය තබා සිටියා මිස ඔහු කරන කියන දේ සොයා බැලීමට ඇයට කාලයක් නොවීය. ඔහු අධම ලෝකයේ ගොදුරක්ව සිටි බව ඇය නොදැන සිටියා ය.

පුතු මත්කුඩු ද, ශෘංගාරය ද අඹා යමින් සිටි චරිතයක් ව සිටියේ ය. සිහි විකල්ව සිටි පුතු දිනක් සම්බාහන ආයතනය තුළට වැදුණේ අහම්බෙනි. මව එහි රැකියාව කරති’යි ඔහු දැන සිටියේ නැත. ඔහු තම කුටියට එති’යි ඇය ද හීනෙකින්වත් නොසිතුවා ය.

නර්මදා ආයතනයෙන් පිට වූයේ උමතු වූ පටාචාරාවක සේ ය. පටාචාරාව ද ඒ සා බරපතළ අවස්ථාවකට මුහුණ දී නොසිටින්නට ඇත.

නුවර - කොළඹ දුම්රිය වේගයෙන් ඇදී ආවේ ය. නර්මදා එය ඉදිරියට ආවේ සිහියෙන් දැයි අපි නොදනිමු. දුම්රිය ඈතට ගොස් නැවතිණ. එහෙත් නර්මදා සිටියේ නැත.

නර්මදා ඔබේ මතු භවය සැපවත් වේවා!


අඹගස්පිටියේ විල්ප්‍රඩ් බොනිපස් මැල්ලව මහතා විසින් යොමු කරන ලද ලිපියක් ඇසුරිනි.

ඔළුව හිස්

‘අම්මා, මගෙ බඩ කැක්කුමයි.’ කුඩා දියණිය තරංගා වෙත දුව එමින් කීවාය.

‘ඒ ඔයාගෙ බඩ හිස් හින්දා. උදේ ඉඳලම මුකුත් කෑවේ නෑ නේ ද?’ තරංගා කීවේ තරවටුවක ස්වරයෙනි.

එදා සවස ඇදේ ඇලවී සිටි තරංගා වෙත පැමිණි දියණිය විවිධ ප්‍රශ්න අසද්දී ඇය පසෙකට කළ තරංගා මෙසේ කීවාය.

‘කරදර කරන්ඩ එපා ළමයො. මගෙ ඔළුව කැක්කුමයි.’

‘ඒ අම්මගෙ ඔළුව හිස් හින්දා. ඔළුවේ මොනවා හරි තියෙනවා නං එහෙම වෙන්නෙ නෑ.’ කටකාර දියණිය කීවාය.

ජරා ගොඩ

‘හුටා... කටට මැස්සෙක් රිංගුවා.’ නාට්‍ය ශාලාවේ සිට තම මෝටර් බයිසිකලයෙන් නිවෙස බලා යමින් සිටියදී දයා පසුපසට හැරී තම බිරිඳ ඈන්ට කීවේය.

‘ඕක ගණන් ගන්න එපා අනේ. මැස්සො කොහොමත් ජරා ගොඩවල්වලට රිංගනවා.’ ඈන් පිළිතුරු දුන්නාය.

පවුල වගේමයි

කොළඹින් බැහැර ප්‍රදේශයක සේවය කළ දයානන්ද මෙවර තම නිවෙසට පැමිණියේ මාස තුනක ඇවෑමෙනි. තම නිවෙස වෙත දිවෙන මාර්ගය වෙත හැරුණු ඔහුට තමාට තරමක් ඉදිරියෙන් තම බිරිඳ යමුනා යනවා පෙනුණි. මාස තුනකින් නොදුටු බිරිඳට තම ආදරය එක්වරම පළ කරන්නට සිතූ ඔහු වහා දුවගොස් පිටුපසින් ඈ බදා ගත්තේ ය. ඈ තිගැස්සී ආපසු හැරෙද්දී දයානන්දට තරු පෙනුණි. ඈ තම බිරිඳ යමුනා නොවේ. ඒ හා සමාන වෙනත් කාන්තාවකි.

‘අනේ නෝනා, මට සමා වෙන්ඩ. මට හිතුනේ නෝනා මගෙ පවුල කියල. පිටිපස්සට හැරිලා ඉන්න කොට නෝනා අපේ පවුල වගේමයි.’ දයානන්ද කිවේ තතනමිනි.

‘කිසිම වග විභාගයක් නැතුව මහ පාරක ඔහොම හැසිරෙනවද මිනිහො? තමුසෙට ඔළුවක් කියල දෙයක් නැද්ද, මී හරකා.’ ඈ කෝපයෙන් පුපුරමින් බැණ වැදුණාය.

‘අනේ ඇත්තමයි නෝනා, නෝනා කතා කරන්නෙත් අපේ පවුල වගේමයි’ දයානන්ද කීවේ විස්මයෙනි.

ප්‍රේමය ජීවිතය හා ගීතය

හිතක මෙළෙක හිතාගන්න බැරි හිතකින් පෙම් කරන්න එපා

පූජ්‍ය රඹුකන සිද්ධාර්ථ හිමි

”ආදරය, ප්‍රේමය කියන්නේ සුන්දර මාතෘකාවක්. එය සුන්දර විදිහට දැක්කොත් තමයි රසවිඳින්න පුළුවන් වෙන්නේ. ආදරය ආත්මාර්ථකාමි නැහැ. මානව සමාජයේ පැවැත්ම සඳහා ආදරය, ප්‍රේමය අවශ්‍ය දෙයක්. ප්‍රේමය විවිධාකාරයි. මවුපියන් දරුවන්ට දක්වන ආදරය සෙනෙහසත් මේ අතර වෙනවා. මිනිසුන් මිනිසුන්ව තේරුම් ගත යුතුයි. එහෙම නැතුව පෙම්වතුන් පෙම්වතියන් ප්‍රේම කරන්න ගියොත් හදවත තුවාල වෙනවා. මට පෙම්වතුන්ට පෙම්වතියන්ට කියන්න ඕන වුණේ ඒ දෙය.

ප්‍රේමණීය තේමා ඔස්සේ විවිධ මානයන්ගෙන් ගේය පද රචනා කළ රඹුකන සිද්ධාර්ථ හිමියන් වික්ටර් රත්නායක සංගීතවත් කළ අබේවර්ධන බාලසූරිය ගයන,

”මලක මෙලෙක හිතා ගන්න
බැරි අතකින් මල් නෙළන්න
එපා යාළුවේ
හිතක මෙළෙක හිතාගන්න
බැරි හිතකින් පෙම් කරන්න
එපා යාළුවේ...”

ගීතය ලියන්න පාදක වූ කරුණු එසේ යැයි පැවැසුවේය.

ආදරවන්තයන්ට පුංචි පණිවුඩයක් ද දෙමින් ඇරඹූ ඒ ගීයේ අවසානයේ තියෙන්නේ අවවාදයක්.

”රුවට රුවේ මල් පිපුණට
තරග වැදි මල් නෙළුවට
මලට ආදරේ නැත්නම්
මල මියයාවි
ලොවේ ආදරේ නොලදුව
පෙති ගිලිහේවී.”

ප්‍රේමයක් ආරම්භ කිරීමට පෙර සිතිය යුතු දේ එසේ වුවද සිතට ප්‍රේමයක් ආදරයක් ඇතුළු වන්නේ අනාරාධිතවමය. එහෙත් සිතා බැලිය යුත්තක් ඇත. මලක සියුම්බව තේරුම් ගත නොහැකි නම් මලක් නෙළන්නට පෙර ඒ ගැන මොහොතක් සිතිය යුතුය. ආදරය ද එසේමය. අනෙකාගේ සිත තේරුම් ගැනීමට නොහැකි නම් ඒ ප්‍රේමයෙන් ඵලයක් නැත.

”හිතන සියුමැලි බව හඳුනා ගන්නට බැරි නම් පෙම් කිරීමෙන් ඵලක් නැහැ. ආදරයක් ඇරඹීමෙන් පසුව එය බිඳී ගිය පසුත් සුනිල් සරත් පෙරේරා මහතා කියන අයුරින්

”පෙරදිනයක මා
පෙම් කළ යුවතිය
සිය පුතු නළවනවා”

ඒ දෙස මැදහත්ව බලන්න පුළුවන් නම් එයයි වටින්නේ. එහෙම නැති වුණොත් එය වැරදියට තේරුම් ගත්තොත් “රුචිරාණනියේ එකපාර මා මරන්න” වගේ දේ තමයි කියැවෙන්නේ. ප්‍රේමයක් ඇරඹුණු පසුව එය බිඳීයන්න විවිධ හේතු තියෙන්න පුළුවන්.

නමුත් පේ‍්‍රමය බිඳී ගියා කියලා ඒ ප්‍රේමය වෛරයකට හැරවීමක් සිදුවෙන්න බැහැ. ඒක සාධාරණ නැහැ.

විවිධ සමාජ තල තුළදි හමුවූ අය හමුවී වෙන්වූ අය එමටය. කලෙකදි හමුවූ අය කලෙකදි වෙන්වෙලා.

එනමුදු ඒ ළබැඳිකම් වෙනුවෙන් මතුවූ කඳුළු ද ඇස්යට නැතිවම නොවේ. එම්.ආර්. චුලසිංහ සංගීතවත් කළ එඩ්වඩ් ජයකොඩි ගායනා කරන

”මේ ඉරහඳ යට
හමුවී ආදරයෙන් කතා කරපු අය
සෙනේ වඩපු අය
ළඟ පාතකවත් නෑ”

ගීතයටත් සිද්ධාර්ථ හිමියන්ට කියන්නට පැහැදිලි හේතුවක් තිබුණා.

ප්‍රේමවන්තයෝ ප්‍රේමවන්තියේ විවිධ සමාජ තලවලදි හමුවෙනවා වෙන්වෙනවා. පාසල් ජීවිතය, විශ්වවිද්‍යාල ජීවිතය, රැකියා ස්ථාන, සමාජයේ විවිධ සම්බන්ධතාවලදි හමුවෙනවා, සුහද වෙනවා, විවිධ හේතු, ස්ථාන මාරුවීම් ආදිය ලැබිලා වෙන්වෙලා යනවා.

”පියෙහි විප්පයෝගො දුක්ඛෝ” බුදු හාමුදුරුවෝ දේශනා කළේ එහෙමයි. පි‍්‍රයයන්ගෙන් වෙන්වීම දුකක්. මෙන්න මේ බුදු වදන තමයි මේ ඉරහඳ යට ලියන්න තේමාව වුණේ.

”නුඹට හිතැති නුඹ හිත නැති ගීතය ලියැවෙන්න බලපෑවේ මොනවගේ සිදුවීමක්ද?

මෙයත් මා සමාජයේ ලැබූ අත්දැකීමක් තමයි. බොහෝවිට තමන් ආදරය කරන කෙනා තමන්ට කැමැති නැහැ. එහෙම වුණත් ඒ ආදරයම ප්‍රාර්ථනා කරන පෙම්වතුන් පෙම්වතියන් මේ සමාජයේ ඉන්නවා. එයයි මෙහි අත්දැකීම.

ඔහු ඇයවම ප්‍රාර්ථනය කරන්නේය. එසේ වුවද ඈ තුළ ඔහු ගැන කැමැත්තක් නැත. නමුදු ඔහු හෙට හෝ අනිද්දා හෝ නොව කවදා හෝ ඇයගෙන් ආදරණීය වදනක් එනතුරු මඟ බලන්නේය, සිහින දකින්නේය.

නුඹට හිතැති නුඹ හිත නැති
හිතක් හඬනවා
මට හිත නැති වුණත් නුඹෙන්
හෙටක් පතනවා

රෝහණ වීරසිංහයන්ගේ සංගීතයට එඩ්වඩ් ජයකොඩි ගැයූ ගීතයක් ඒ.

ප්‍රේමයට අවවාද මෙන්ම සමාජයට පෙම් ගී තුළින් ආදරණීය පණිවුඩ ද ඉදිරිපත් කරන සිද්ධාර්ථ හිමි ප්‍රේමයක් ආරම්භ කිරීමට සූදානම් වන නංගිලා මල්ලිලාට මෙසේ කියයි.

”කඳුළු පැන් කෙණ්ඩියක්
සිනා මල් වට්ටියක්
දෑතට ගෙන යා හැකි දුර
ගව් සියයක්වත් වේ නම්
ප්‍රේමවන්තයෙක් වුණාට
කමක් නෑ මලේ”

”වික්ටර් රත්නායකයන්ම සංගීතවත් කර ගායන මේ ගීතයෙන් මට කියන්නට ඕනෑ කළේ දුක සහ සැප කියන දෙකම ජීවිතය සමඟ එකට යන දෙයක්.

පෙම්වතියක් පෙම්වතෙක් වුණාට පස්සේ ජීවිතේ දුක සැප දෙක විඳගන්න බැරිව ගැටුම් ඇති වෙනව නම් ඒ ප්‍රේමයෙන් ඵලක් නැහැ. ජීවිතය සමබරව ගෙනයන්න ඉගෙන ගන්න කියන දෙය තමයි මේ ගීය හරහා කරන්න ඕනැ වුණේ.”

ප්‍රේමය, ආදරය පිළිබඳව ලියැවෙද්දි ඉර, හඳ, තරු මල්, ඇළදොළ, රාත්‍රිය නැතිවම බැරිය. ඒ ඇයි... මම සිද්ධාර්ථ හිමියන්ගෙන් විමසුවෙමි.

ප්‍රේමය කියන්නේ සුමුදු, සුලලිත, සොඳුරු සොබාදහම හා බැදුණු දෙයක්. මේ සුලලිත ප්‍රේමය ගැන කියන්න ලෝකයේ ඇති සොඳුරුම වස්තු තමයි ගහකොළ, ඉරහඳ, තරුමල්. මේ දේවල් මිනිස් ජීවිතය හා බද්ධ වූ දේවල්. එදා පටන්ම ආදරය හා බැඳුණු නිර්මාණ සමඟ මේ දේවල් උපමා රූපක ආදියෙන් භාවිත කෙරෙනවා.

හමුවීම, වෙන්වීම මෙන්ම නොලැබීම ද එයින් සිත්රිදවා ගන්නවුන්ට හිත් හදා ගැනීමට ද මඟ ලකුණු කියමින්, පෙම් පණිවුඩ, ආදර්ශ, අවවාද දෙමින් සරල සුගම බස් වහරක් ඔස්සේ ප්‍රේමයේ විවිධ ඉසව් ඔස්සේ ගී පද රචනා කළ සිද්ධාර්ථ හිමි යශෝධරා දේවිය ගැන ද ලියන්නේය. සිද්ධාර්ථ කුමරු ගිහිගෙය හැර ගිය පසු ශෝකයෙන් සිටි යශෝධරා දේවිය සිද්ධාර්ථ කුමරු බුදු පදවි ලබා තම මාළිගයට වැඩම කළ විට ඇය බුදු හිමි පාමුල හඬා වැටුණේ ළපටි බෝ පතක් සෙලවෙන අයුරිනි.

”ළා දලු බෝපත් සෙමින් සැලෙන සේ
යසෝදරා දේවී
වාවනු බැරි තැන රහසේ හැඬුවා
පෙර සංසාරේ ඇසුර මතක් වී”

එච්.එම්. ජයවර්ධන සංගීතවත් කළ කරුණාරත්න දිවුල්ගනේ ගයන මේ ගීය පිළිබඳව සිද්ධාර්ථ හිමියෝ මෙසේ පවසති.

”සිදුහත් යසෝදරා ප්‍රේමකතාව සුන්දර ප්‍රේම කතාවක්. ඒ ආදරය ආත්මාර්ථකාමි නැහැ. ආදරය මෙන්ම එහි අතහැරීමත් තියෙනවා. සිදුහත් අතහැරලා ගියහම යසෝදරා කිව්වේ,

කැලේ තිබෙන කොයි දේවත් රසවේවා
මලේ බඹරු මෙන් පිරිවර ඇතිවේවා
අව්වේ තිබෙන රැස්මාලා අඩුවේවා
ගව්වෙන් ගව්ව දිව මාළිග සැදේවා

කියලා. ඇය තුළ උපරිම ආදරය තිබුණා. එය සංසාරෙන් සංසාරෙට රැගෙන ආ ආදරයක්.

ආදරය ආත්මාර්ථකාමි නොවුණහම තමයි ඒ ආදරයෙන් ලොවුතුරු මිහිරියාවක් අත්විඳින්න පුළුවන් වෙන්නේ. සංසාරෙන් සංසාරෙට ආ යසෝදරාවන් නිවන් දකින තුරුම ඔහු පසුපස ආවා. අවසානයේ ඈ සතුටු වෙනවා. සිත සනසා ගන්නවා.”

”තැලී සෙමෙන් සිත සැළි හඬන විට
වැටි දෙපා ළඟ යසෝදරාවෝ
පිපි නිවන් මල් සාදුකාර දී
නිවී පහන් විය උදෑසනක් සේ”

ඉනෝකා සමරවික්‍රම